ITEM Column Han van der Horst – Droogte, geen water uit de sloot
Lieve mensen, er is voor ons allemaal in onze streken iets aan het veranderen. Tot nog toe was de klimaatcrisis een gebeuren van ver weg, waarvan je voorbeelden op de televisie zag. En onder ons zijn er genoeg die denken dat het allemaal flauwekul is, dat zogenaamde geleerden, die door de overheid betaald worden, van allerlei gegevens bij elkaar scharrelen. En dan zeggen: kijk eens het klimaat verandert. Je moet van het gas af. Neem zonnepanelen. Je betaalt veel te weinig voor het vliegen. Eigenlijk is het asociaal nog in een auto op benzine te rijden. Enzovoort. Maar zulke mensen laten zich niet besodemieteren. Ze merken immers van de klimaatcrisis niks aan den lijve. Ja, de elfstedentocht is een echo uit een ver verleden. Die komt niet meer terug. En het is waar dat de lente vroeger begint en de zomer later eindigt. Dat is toch lekker. Soms is het net de Costa Brava. Dat zeggen zulke mensen. Maar die krijgen het nu moeilijk.
Want de klimaatcrisis komt voor het eerst echt over de drempel, ook als je huis aan het water staat en overal om je heen het groen welig tiert. Meer in het bijzonder: de droogte tast in onze streek het dagelijks leven aan. Tot nog toe zag je die alleen in de media, die droogte. De camera toonde dan dorre vlaktes en nu en dan het gebeente van een overleden stuk vee. En armoedige mensen die zich verdringen bij een voedseluitdeling.
Op die manier dient de droogte zich bij óns niet aan. Nog niet. Nog lang niet. Maar de eerste stappen zijn wel gezet. De stroomtarieven gaan omhoog als gevolg van het gebrek aan koelwater. Dat zit zo: kerncentrales hebben enorme hoeveelheden koelwater nodig. Dat tappen ze uit omliggende rivieren en pompen het vervolgens opgewarmd weer terug. Door de droogte voeren de grote rivieren weinig water aan. Dat niet alleen, de temperatuur is ook nog hoger dan anders. Dat wordt nog erger als het warme water teruggaat naar de rivier. Belangrijk detail: de rivieren staan vooral zo laag omdat er veel meer water verdampt dan anders. Wat over blijft is zo warm dat heel veel levensvormen het niet meer volhouden. Vandaar dat centrales die afhankelijk zijn van koelwater, worden stilgelegd. Daardoor neemt overal in Europa de hoeveelheid aangeboden stroom af. Dit leidt tot prijsstijgingen. U betaalt. Dat is een rechtstreeks gevolg van de droogte en de klimaatcrisis.
Voorlopig blijft het voor de meesten van ons daarbij. Maar er komt meer aan: zilt zeewater dringt steeds dieper het land in. Dat is fnuikend voor de landbouw. Daarom zijn nu overal bij ons in de streek de sluizen gesloten. De binnenvaart komt tot stilstand. Dat heeft een heel ongunstige invloed op de aflevering van bestelde goederen.
Daar blijft het niet bij. In grote delen van de provincie mag niemand nog water uit vaarten, sloten en rivieren halen. Bijvoorbeeld om de volkstuin mee te besproeien. Of je kassen van een paar hectare. Dat is zwaar verboden en zeer strafbaar omdat anders het zilte water de overhand krijgt en landbouw onmogelijk maakt. Tuinders en boeren komen hierdoor in grote moeilijkheden. Ze zitten tussen de wal en het schip, ze moeten kiezen tussen twee kwaden, ze varen om met de succesfilm Odyssee te spreken tussen Scylla en Charibdis door.
Droogtes zoals die van deze maand zullen in de toekomst geen uitzondering meer zijn. We merken dat niet alleen maar door de ene plaknacht na de andere maar ook door het feit dat om allerlei redenen het dagelijks leven duurder wordt. Voor steeds meer mensen zal daardoor de grens van onbetaalbaarheid worden overschreden. Dan gaat het steeds meer lijken op de tragische beelden uit de verre landen.
Het eerste beginnetje ervaren wij nu. Let op mijn woorden. Hier is een mooi lied over droogte uit Brazilië: een kreet om hulp en solidariteit. Die is in onze verwaten welvaartsmaatschappij erg uit de mode zoals blijkt uit de reacties op wat er momenteel in Ceuta gebeurt maar voor je het weet sta jij aan de kant waar de klappen vallen. Luister dus naar dit lied van de oude held Luiz Gonzaga https://www.youtube.com/watch?v=QylScmRcJZs&list=RDQylScmRcJZs&start_radio=1