Iedere woensdagavond te beluisteren

 Han is al jaren een vaste waarde in De Late Avond. Hij is auteur van verschillende boeken en vaste schrijvende columnist bij Joop.nl van BNNVARA. Zijn kritieken, beschouwingen en voorstellen zijn altijd prikkelend, tot nadenken stemmend en humoristisch. Han spaart niets of niemand, maar doet dat op een prettige respectvolle wijze. Sinds januari 2016 is hij iedere woensdagavond te gast in de show. Let wel op alle teksten rust auteursrecht ©Han van der Horst

Reageren kan via han@delateavond.nl

Klik op de titel om de column te beluisteren.

 

23-01-2019: Qbuzz

Lieve mensen, er zijn van die dingen die je razend maken. Daar moet je eigenlijk niet op de Late Avond mee aankomen want het is slecht voor de nachtrust maar sommige dingen kan ik niet voor me houden. Goed, rustig blijven nu. Even ademhalen. En dan het hele verhaal vertellen van het begin af aan.

Vroeger had je de NS, de RET, de bussen van de Citosa, de WSM, de RTM, de Twee Provinciën en de gebroeders van Gogh. Nederland was beroemd om zijn dichte en efficiënte net van Openbaar vervoer en….O ja, niet te vergeten het Gemeentelijk Vervoerbedrijf van Dordrecht …. Nederland stond bekend om zijn fijnmazig net van openbaar vervoer dat verzorgd werd door gemeentelijke of nauw met de plaatselijke en de provinciale overheid gelieerde bedrijven, die het hen toegewezen werkgebied op hun duimpje kenden.

Dat werd door een generatie van door ideologie verblinde politici tot ¨niet meer van deze tijd¨ verklaard en inefficiënt. Marktwerking zou het voor de reiziger goedkoper en beter maken. Sindsdien worden voor een beperkt aantal jaren concessies uitgegeven. Aanbieders moeten onderling concurreren voor zulke concessies en de overheid kiest dan degene die het beste product biedt voor de laagste prijs. Daarbij stelt diezelfde overheid van geval tot geval een aantal randvoorwaarden: bijvoorbeeld dat op tijd gereden moet worden. Of dat er toezicht moet zijn in de bus. De echte klanten van het openbaar vervoer, de reizigers, de mensen die naar werk of school moeten, wordt daarbij niets gevraagd.

Het gevolg: het openbaar vervoer is in handen gekomen van een kleine groep grote aanbieders die vaak uit het buitenland komen zoals Arriva, dat volledig eigendom is van de Duitse spoorwegen. Ze hebben weinig reden om serieus te investeren in hun concessiegebied want het kan zijn dat ze de volgende keer door een concurrent vervangen worden. Dat gebeurt ook regelmatig. Dit alles heeft ertoe geleid dat het openbaar vervoer buiten de steden zwaar is uitgekleed. Anders valt er niets op te verdienen en dat de prijzen inmiddels de hoogste zijn van Europa. Ermee ophouden? Welnee. Dat is ketterij in de kerk van de huidige politiek.

Dit is de achtergrond. Nu de reden van mijn woede. De voormalige NS-spoorlijn van Dordrecht naar Nijmegen valt tegenwoordig ook onder het vervoer waarvoor je een concessie voor bepaalde tijd moet aanvragen. Bij dat soort gelegenheden verandert de overheid wel eens het een en ander aan de randvoorwaarden. Nu stond daar niet meer in opgeschreven dat er op elke trein een conducteur aanwezig moet zijn. Het bedrijf Qbuzz kreeg de concessie dankzij een lekkere goedkope offerte waarin bezuinigd was op het treinpersoneel. Gevolg: in een trein zonder conducteur is niemand aanwezig om rolstoelers de trein in te helpen. Dat moet van geval tot geval worden georganiseerd. Daarom moeten die rolstoelers zich voortaan twee uur van te voren melden als zij de trein willen nemen.

Hierover schijnt in politieke kring verontwaardiging te zijn uitgebroken maar tot actie heeft een en ander niet geleid. Kan ook moeilijk want Qbuzz heeft het contract en houdt zich keurig aan de voorwaarden. Dat gehandicapten een trein zonder conducteur moeilijk binnenkomen, had niemand ooit bedacht.

Ik zeg: dit is een van de rijkste landen van de wereld. De reiziger betaalt de hoofdprijs voor zijn kaartje. Dat blijkt uit recent onderzoek. In geen land in Europa is men duurder uit dan in Nederland. Ze zorgen bij Qbuzz maar dat het voor elkaar komt. Dan maar wel conducteurs in elke trein. Dat is trouwens essentieel voor de veiligheid.

Het wordt tijd voor een reizigersopstand. De wanprestatie en de gratuite woede van één dag op raadhuizen en in de Zuid-Hollandlaan, een burger wordt daar onpasselijk van. Onpasselijk.

 

16-01-2019: Rappers

Lieve mensen, geweldloze luisteraars van mij, beschermers der hulpdiensten, voorzichtige afstekers van siervuurwerk op oudjaar, de burgemeester van Rotterdam wil in gesprek met rappers. Waarom? Omdat hij vindt dat zij in hun clips het slechte voorbeeld geven. Zij verheerlijken daarin het wapenbezit. Na de moord op rapper Feis is het tijd dat rolmodellen voor jongeren eens goed gaan overwegen hoe zij zich aan hun fans presenteren. Brengen zij op jong Nederland de gedachte over dat geweld en dreiggedrag heel erg cool zijn. Dat de mooiste meiden dan op je af komen zoals insecten op een pot stroop. Dat je de grote held bent als je een spoor van vernielingen achter je laat en geen lul de behanger.

¨Moet dat niet anders?¨, vraagt Aboutaleb zich af. Tegelijkertijd wil hij niemands artistieke vrijheid aantasten. Dat kan ook niet anders in een democratisch land, dat de vrijheid van meningsuiting – een behoorlijk absolute vorm van vrijheid van meningsuiting – hoog in het vaandel heeft staan.

Maar ondertussen……

Nu is geweldverheerlijking door publiekshelden geen nieuw verschijnsel. De rappers van nu vinden voorgangers in de minstrelen van de middeleeuwen, wier heldendichten – en daar luisterden ze echt met rooie oortjes naar – aan elkaar hangen van geweld. De zwaarden zaten net zo losjes in de schede als machinepistolen tegenwoordig in de holster. En mind you, zo´n Elegast uit Karel ende Elegast was geen politieman maar om zo te zeggen een particulier die zijn problemen op het scherp van de snede oplost. Of neem de cowboy- en gangsterfilms van de jaren dertig. Die waren ook niet misselijk. Natuurlijk, aan het eind wonnen altijd de goeien maar dat was zeker in die gangsterfilms meer voor de vorm. En de Godfather, trilogie, die films over de Godfather zijn een nauw verholen verheerlijking van de Cosa Nostra. Marlon Brando speelt misschien wel een schurk maar die schurk is tegelijkertijd een held en een voorbeeld. Nee, die rappers passen in een oude traditie net als de burgemeester trouwens. Want priesters en gezagsdragers klagen net zo goed al duizenden jaren over de jeugd van tegenwoordig en hoe die geestelijk ontmanteld wordt door het slechte voorbeeld van culthelden. Daar hoorde je sjachrijnige oude senatoren al over in het Rome van de klassieke oudheid. Ze hebben er nooit wat mee bereikt en dat zal Aboutaleb ook niet lukken.

Toch is er over die rappers wel een opmerking te maken. Hun stijl is oorspronkelijk afkomstig uit de zwarte ghetto´s in de Verenigde Staten en daarom is het genre al vroeg populair geworden bij bevolkingsgroepen die om het heel modern en eigentijds zeggen niet passen bij de dominante witte meerderheid. Het zijn de nazaten van immigranten die de toon aangeven in de rapscene.

En wat zien wij: wij zien vooral mannelijke sterren. Zij zijn agressief. Zij vertonen seksistisch gedrag. Ze beschouwen meisjes als object voor het botvieren van hun lusten. Zij zwaaien met wapens. Hun outfit straalt agressie uit. Er is zelfs een populair subgenre dat gangsta rap heet. Jerry Afriyie, de bekende voorman van Kick Out Zwarte Piet, is een bewonderaar van deze gangsta rappers die zich de levensstijl hebben aangemeten van de gewelddadige jeugdbendes, die in de Amerikaanse ghetto´s zo sterk de toon aangeven. Zij spelen de jonge mannen die je graag de ruimte geeft als je ze op straat tegenkomt, het korte lontje als een vaandel voor zich uitdragen.

Als je nou op zoek bent naar een racistische karikatuur, dan zijn dat de helden van de gangsta rap met hun clips want we zien hier de zwarte man als gewelddadig, seksueel roofdier. Precies het beeld dat blanke racisten van hem schetsen.

Lijkt mij hoor. Neem me niet kwalijk. En ik ben niet de enige die er zo over denkt. Want de beroemde filmregisseur Spike Lee, maker van uiterst schurende films over raciale verhoudingen ,is het helemaal met mij eens.

 

09-01-2019: Gemeentenfusies!

Het is een beetje laat beste mensen, maar toch nog de beste wensen voor het nieuwe jaar. En in het bijzonder doe ik dat aan twee nieuwe gemeentes in het gebied waarin ons programma “De Late Avond” op de radio komt: de Hoeksche Waard en Molenlanden. Die laatste gemeente ligt aan de Merwede in het zuidelijk gedeelte van de Alblasserwaard.

Ik wens ze in het bijzonder veel geluk omdat 2019 hun geboortejaar is. Beiden zijn producten van de fusiekoorts die bestuurlijk Nederland al jaren geleden vervangen is. Een jaar of veertig geleden waren bijna alle dorpen of kernen, zoals ze in jargon heetten, nog afzonderlijke gemeentes met een eigen raad en een eigen college. Soms waren ze zo klein dat de burgemeester van een randgemeente bij wijze van bijverdienste er óók de ambtsketen droeg. Veel van die gemeentes hadden wat grenzen betreft nog veel gemeen met de oude ambachten, die soms in de middeleeuwen al tot stand waren gekomen. De bewoners voelden dan ook een grote betrokkenheid bij hun gemeenschap. Die was in vele generaties tot stand gekomen.

Eerst werden op bevel van provincie en rijk steeds een paar dorpen bijeengeveegd tot een enkele gemeente. Nu is de tweede stap gezet. Hoeksche Waard omvat het hele eiland en heeft 78.000 inwoners. Molenlanden telt er drie en veertig en een half duizend. Het is – zegt het uiterst nieuwbakken bestuur zelf – een innovatieve plattelandsgemeente.

Ja, dan verdien je wel veel heil en zegen toegewenst te krijgen, als je een innovatieve plattelandsgemeente bent. Met twintig dorpen die voor een belangrijk gedeelte nooit iets met elkaar gemeen gehad hebben.

Ad Valkenburg, leider van het CDA in Hoeksche Waard, legde zonder het te willen uit waarom die gemeentelijke fusies een bijzonder slecht idee zijn. Het klonk oneerbiedig, zei hij tegen dat andere fusieproduct, het Algemeen Dagblad, editie Hoeksche Waard, maar nu hoefde hij niet meer over stoeptegels te praten. Nu de Hoeksche Waard één gemeenteraad had, zouden ze het over belangrijker zaken hebben. Er was een vergadermanier in drie trappen verzonnen met commissies en zo. Heel anders dan in het gesneefde Korendijk waar de volksvertegenwoordigers tweemaal per maand bijeen kwamen het hadden over van alles en nog wat.

Nou heeft Korendijk – meen ik – nogal last gehad van doorziekende dorpsruzies, zodat het wat dat betreft misschien niet het beste voorbeeld is, maar toch dacht ik dat dat de essentie was van het lokaal bestuur: dat gekozen volksvertegenwoordigers, die zeer dicht bij hun electoraat staan, de kwesties bespreken die voor de burgers van belang zijn. Dat zijn juist wel de loszittende stoeptegels en niet de beleidsnota’s en de procedures, die ze nu moeten gaan ontwerpen om Molenlanden en de Hoeksche Waard behapbaar te maken. De nieuwe gemeente zal verder dan ooit van de burger af komen staan en de dagen dat je even bij de wethouders in de keuken kon gaan zitten om een zienswijze naar voren te brengen, die zijn voorgoed voorbij.

Nee, in democratische opzicht is het jaar 2019 voor de bewoners van Hoeksche Waard en Molenlanden niet erg feestelijk begonnen. Het enige wat erop zit is dat zij krachtige dorpsorganisaties vormen om ervoor te zorgen dat zij niet geplet worden onder de bestuurskracht van verre bureaucraten in een gemeentehuis dat minstens vijftien kilometer verderop ligt. Molenlanden verbouwt voor acht miljoen euro het zalencentrum De Spil in Bleskensgraaf. In dat bedrag zit ook de vestiging van servicepunten op verschillende plekken in de uitgebreide gemeente. Duurt twee jaar om er een geschikte plek van te maken voor college en ambtenaren. In de Hoeksche Waard gaat de raad vergaderen in het oude gemeentehuis van Oud Beijerland, terwijl het college en de ambtenaren gebruik gaan maken van het gemeentehuis van Binnenmaas. Daar moet dan voor twee miljoen aan gedaan en verbouwd worden.

En nou gaan ze zeker ook nog efficiencywinst boeken en schaalvoordelen binnenhalen. Voorwaar. De beste wensen.

 

02-01-2019: Het twintigste jaar

Toen gisterenochtend vroeg mijn nest in rolde, zag ik nog kans iets te bedenken. Dit is een bijzonder jaar, lieve mensen – de beste wensen trouwens – dit is een bijzonder jaar want het is al weer het twintigste van de eenentwintigste eeuw. Ik heb nog steeds het idee dat die net begonnen is en dat de millenniumwisseling nog maar kort achter ons ligt maar in werkelijkheid zijn we al een behoorlijk stuk op streek. Mijn grootvader werd geboren in 1895 en die had precies honderd jaar geleden al een hele wereldoorlog achter de rug. Hij was op zijn zeventiende naar zee gegaan. Dus hij zat dicht in de buurt van het gevaar. De Engelse mijnen hielden geen rekening met de Nederlandse vlag op onze schepen. En de Duitse onderzeeboten schoten ook nog wel eens half expres half per ongeluk een torpedo af. Maar hij laveerde tussen alle gevaren door. Toen wel. Tijdens de Tweede Wereldoorlog niet maar dat is een ander verhaal.

We hebben al twintig jaar van de nieuwe eeuw achter de rug, lieve mensen. En als je het optelt, is het allemaal nogal meegevallen. Althans voor Nederland en voor onze streek. Wij leven in vrede en welvaart. Dat blijkt ook uit alle enquêtes. Dan antwoorden de Nederlanders steevast dat ze zich grote zorgen maken over de toekomst en over de stand van het land maar met hen persoonlijk gaat het allemaal voortreffelijk. Het is duidelijk, hier klopt iets niet. ‘t Kan niet met ons allemaal afzonderlijk zo goed gaan terwijl Nederland op apegapen ligt. Dat is dan ook niet zo. Kijk eens hoe we de grote economische crisis van 2008 doorgezwijnd zijn. Of hoe veilig het is in Nederland. We hebben de afgelopen twintig jaar maar twee dodelijke slachtoffers gekend van terroristische aanslagen. In de jaren zeventig waren dat er met de treinkapingen en de acties van extreem linkse guerrillastrijders veel meer. Dit zijn de feiten: we kunnen haast overal ongestoord met onze mooie i-phones lopen. Het gaat allemaal lekker. En die klimaatcrisis, daar komen we ook wel overheen. Nederland heeft voor heter vuren gestaan tenslotte.

Of toch niet? Ik kan er niets aan doen maar ik heb het idee dat onze welvaart en onze veiligheid op drijfzand gebouwd zijn. Of anders gezegd: dat wat we nu meemaken een vorm van nabloei is. Dat we leven in geleende tijd. Vroeger leerden wij school dat na de gouden eeuw van De Ruyter en Rembrandt een eeuw van verval volgde. De achttiende eeuw – zo vertelde de meesters, want juffrous  stonden er in onze tijd nog niet veel voor de klas in de hogere regionen van de lagere school – was een tijd van teruggang en kooplieden met dikke buikjes. Het land was zijn energie kwijt en alles ging achteruit.

Geschiedenis, mensen, is mijn vak en over die achttiende eeuw zijn heel andere dingen te vertellen. Het was zeker in de eerste helft geen tijd van achteruitgang maar van stilstand. Vergeleken met de buurlanden stonden de economie en het gewone leven nog steeds op hoog niveau maar de geest van innovatie en initiatief – kenmerk van de zeventiende eeuw – was verdwenen. En het grote geld zat steeds meer in bankzaken en financiële manipulaties. Daardoor ging in de productieve sectoren een hoop werkgelegenheid verloren. De macht was in handen van regenten, die zich beschouwden als een soort beroepsbestuurders, die de werkelijke vaklui aanstuurden en controleerden. Dat doet sterk denken aan de kaste van bedrijfs- en bestuurskundigen die Nederland op het moment in hun greep hebben. Denk ook aan de vastgoedbubbel die in deze eeuw nu al voor de tweede keer wordt opgeblazen. Dat moet toch allemaal tot een Kladderadatsch leiden. We hebben al bijna tien jaar een premier die trots is op zijn gebrek aan visie. Wij weten als volk niet goed wat wij aan moeten met onze samenleving, hoe onze toekomst er uit moet zijn. Dat blijkt uit de enorme versplintering in de politiek. Het ontbreekt aan grote verhalen waarom je werkelijk grote groepen burgers kunt verzamelen. We modderen maar door. We blijven op de al lang ingeslagen paden. We raken ondertussen in een toestand van doffe onvrede. Met mezelf gaat het goed, met het land gaat het waardeloos. Dat denken we nu een vijfde van de eenentwintigste eeuw voorbij is. De kleuters die ons nu vertederen, halen met gemak de tweeëntwintigste eeuw als ze tenminste goed oppassen, gezond eten en aan geen enkel genotmiddel al te verslaafd raken. Zullen zij de kans krijgen om een lang leven te leiden in dit doormodderland of worden zij voor existentiële keuzes gesteld? De achttiende eeuwse Nederlanders beleefden voornamelijk lange periodes van vrede. Tweemaal – in 1747 en in de jaren tachtig van de achttiende eeuw – waren er oproeren en oprispingen die doen denken aan de gele hesjes van nu, althans die in Frankrijk. Maar voor de rest ging alles zijn gangetje, was het een avontuurloos, uitdagingsloos leven. Zoals we dat al een jaar of twintig met zijn allen leiden ondanks de mondiale chaos, ondanks de grote schokken in de rest van de wereld. Zal het onze tijd wel uitduren? Dat wens ik U van harte toe, lieve mensen, voor het jaar 2019 en de rest van de eeuw. ©Han van der Horst

 

26-12-2018: Fijne kerstdagen

Fijne kerstdagen, wou ik zeggen, maar dat is eigenlijk mosterd na de maaltijd. ‘t Is nog net geen twaalf uur bij wijze van spreken. Fijne kerstdagen zou mosterd na de maaltijd zijn. Toch, lieve mensen, is dit een moment om elkaar de hand te drukken en een zucht van verlichting te slaken. Het is allemaal weer voorbij. Morgen komt het zonnetje weer op en dat is het een gewone dag. De winkels zijn open. Het is hier en daar markt. Natuurlijk, oudjaar komt eraan maar toch is alles weer normaal. En dat voelt heel goed. Tenminste bij mij.

Kerstmis brengt hoe dan ook een enorme hoeveelheid stress met zich mee. Je moet je een weg banen door afgeladen winkelcentra om genoeg bijzondere leeftocht voor de feestdagen in huis te halen. Als U meedoet aan de slechte gewoonte om cadeautjes onder de kerstboom te leggen – een vorm van Amerikaans cultureel imperialisme waar we ons verre van moeten houden. Wij doen aan Sinterklaas – levert dat ook weer een heel gepuzzel op. En alsof dat allemaal nog niet genoeg was, is kerstmis ook nog eens het feest van de vrede. U dient met de hele familie in goede sfeer rond de dis te zitten en er hoort geen wanklank te vallen. Niet over het geplande Feyenoord stadion. Niet over de energietransitie. Niet over het slavernijverleden. Niet over de hertjes van de Oostvaardersplassen. Nergens over. Het moet gezellig zijn. En dan heb ik het nog niet eens over de seks. Ik weet niet of het U ook is opgevallen, dames en heren, maar in de reclames gaat het de laatste jaren toch vaak over kerstmode en rode lingerie en zo. Niet alleen op het terrein van de medemenselijkheid en het familiegevoel maar ook op dat van de seks, dienen topprestaties te worden geleverd. Kortom, dames en heren, met kerstmis kom je er niet zo gemakkelijk van af. Dat gaat allemaal niet in je kouwe kleren zitten. Eigenlijk krijgen alleen bewuste christenen een rustpunt van een uur of wat: in de kerk als zij onder de preekstoel zitten.

Toen ik bij mij thuis de kerststal opzette, merkte ik dat de enige herder uit mijn groep het hoofd verloren had. Gelukkig lag dat elders in de doos. Een tube lijm deed wonderen en je moet wel heel goed kijken om na de hersteloperatie het litteken nog te zien. Daar ligt dan het kindje Jezus in zijn kribbe omringd door Josef, Maria, de os en de ezel. De drie koningen, een stelletje schapen en de engel met Gloria in excelsis deo zijn ook present. Ik kon mij voorstellen wat ik zou horen als ik daadwerkelijk op kerstmis naar de kerk ging: kribbe, stal, geen plaats in de herberg, vluchtelingen, kou verlossing. Ik dacht aan de jaren zeventig toen je nog kritische kerstvieringen had. Daar is nu geen sprake meer van. Ik ken nog één echtpaar dat tijdens de kerstdagen bewust boerenkool eet, opgesloten in hun woning. In plaats daarvan verheugen wij ons van de beelden over de kerstdiners voor de daklozen en de vaste klanten van de voedselbank. Glunderend laten zij zich de aangeboden spijzen goed smaken. Er gaat heel wat tijd van vrijwilligers in zitten om zoiets tot stand te brengen om dan nog maar te zwijgen over de donaties in geld en in natura door bedrijven die van de kerstsfeer bevangen zijn. Wij laten onze zwervers en onze armen niet in de steek. Toch bevangt mij bij het zien van zulke beelden een zekere woede. Het is een onvruchtbare woede en ze leidt nergens toe maar ze is niet minder reëel. Het is onacceptabel dat een rijke samenleving als de onze het accepteert, dat dakloosheid voorkomt en voedselbanken bestaan. Dat het toch zo is heeft maar met één ding te maken: verkeerde politieke keuzes. Het hoeft niet maar we laten het toe. En we kopen het af met van die diners op kerstmis. Hoe dan ook, het is deze jaarlijkse mix die ons tegelijkertijd aantrekt en afstoot. Daarom ben ik altijd een beetje opgelucht als we ere weer voor een jaar van af zijn. U ook. Ontken het maar niet. ©Han van der Horst

 

19-12-2018: Bambi

Wie een wandeling doet in het winkelcentrum, lieve mensen, komt daar op zeker herten tegen of om precies te zijn rendieren want een of andere Amerikaan heeft ooit verzonnen dat de Kerstman van de Noordpool kwam, in een slee voortgetrokken door deze dieren. Het is dan ook op een bepaalde manier ironisch dat juist in de adventsweek de afschot van de edelherten aan de Oostvaardersplassen is begonnen. Verleden week zagen wij op het Journaal hoe dat ging. Twee vrouwelijke boswachters – stoere meiden – waren in een soort Landrover op weg in het natuurgenbied. Ze gedroegen zich net als roofdieren. Je moest niet meteen zo’n kudde aanvallen. Anders waren alle beesten – toch al alert van nature – gewaarschuwd. Nee, het was juist zaak om dieren te vinden die van de kudde waren afgedwaald. Wij zagen hoe twee bronstige herten om zo te zeggen de geweien kruisten. Maar die moesten juist blijven terwijl de hele afschotactie toch bedoeld was om overbevolking tegen te gaan. Daarna zagen wij een versie van de film Bambi die een heel ander eind had als in de versie van Walt Disney. De boswachteressen schoten een hinde dood en meteen daarop haar jong. Of omgekeerd. Dat kan ook.

Hier wreekten zich de gevoelens van almacht die zich meester hebben gemaakt van de Nederlanders in het algemeen. U kent dat wel. Elke buitenlander die U wil vleien en om zijn vinger winden zegt: “Bij ons thuis hebben wij een spreekwoord: God heeft de aarde geschapen maar de Nederlanders hebben hun land zelf geschapen”. We laten ons dat compliment graag aanleunen want het past bij een andere overtuiging: wij zijn een klein land maar we hebben het met elkaar wel beter voor elkaar dan in de rest van de wereld”. We zijn daarin zo ver gegaan dat wij ook nog ons vrije natuur scheppen. Wie al tot de senioren behoort zoals ik, heeft op school nog geleerd dat er woeste gronden waren. Dat klonk niet positief en ze werden dan ook ontgonnen. Ontginnen was een heel positief begrip. We hebben in ons land zo ongenadig veel ontgonnen dat er van woeste gronden eigenlijk geen sprake meer is. Vooral stedelingen zijn die echter gaan waarderen. Ze hebben het niet meer over woeste gronden maar over vrije natuur. En daarom zijn de Nederlanders die maar zelf gaan scheppen. Het Oostvaardersplassengebied is een volstrekt onnatuurlijke situatie. Het is door mensenhand geschapen en het moest lijken op woeste gronden. We hebben er ook allemaal beesten neergezet die we met de zogenaamde wilde natuur associëren zoals bepaalde runderen en die edelherten. Hek eromheen zodat ze de akkers van de naburige boeren niet aanvreten en klaar is kees. Tot de onnatuurlijke omstandigheden onnatuurlijke gevolgen opleveren en dan is in die nep vrije natuur drastisch menselijk ingrijpen noodzakelijk. Net zoals dat standaard gebeurt in het park bij U om de hoek of op het veld achter het huis waar regelmatig de grasmaaier overheen gaat. U laat Uw tuin ook niet verwilderen, als U er een hebt. Anders komt daar gesodemieter van .

Het punt is: je moet weten waar je mee bezig bent en jezelf geen rad voor ogen draaien. Dat hebben we met de Oostvaardersplassen gedaan. En daarom moesten nu niet alleen de mama van Bambi maar Bambi zelf ook dood. Dat is een onprettige gedachte als je door het winkelcentrum loopt en je hoort de muzakversie van Rudolph the Red nosed reindeer.

En nu wil ik iets ten gunste zeggen van die boswachters met hun schietgeweer. Ik heb al weer een jaar of veertig geleden wel eens lang gepraat met de heer Broer, secretaris van de jagersvereniging van Goeree Overflakkee. Hij woonde aan de dijk in de buurt van Achthuizen, meen ik. Hij heeft me het nodige verteld over de nuttige rol die jagers kunnen spelen in het faunabeheer. Die lijkt op de rol van roofdieren. Ze halen de zwakkere en de zieke exemplaren van diersoorten ertussen uit want die laten zich vangen. Als de hinde en haar Bambi door wolven waren verscheurd en verslonden hadden we het allemaal heel natuurlijk gevonden. En geloof me, dan kun je beter de kogel krijgen. ©Han van der Horst

 

12-12-2018: Een duidelijke raad voor Vlaardingen

Mensen, laat ik er geen doekjes om winden: ik word een ouwe sukkelaar die begint te vinden dat vroeger alles beter was. Neem bijvoorbeeld nieuwjaar. Als de klok twaalf had geklonken, knalde niet alleen het vuurwerk. Je zag ook hoe buren de kerstboom de straat op wierpen en daar de brand in staken. Dat was een vast onderdeel van elke jaarwisseling en niemand zag er iets kwaads is. Een dag of wat later mocht ik dan aan de hand van mijn vader om een uur of zeven de straat op in plaats van dat ik zoals dat heette naar bed getremd werd. We gingen naar een of ander open terrein waar onder toezicht van de gemeente de rest van de kerstbomen op een enorme stapel werden verbrand. Het vuur sloeg boven de bomen uit en als het doofde wist je dat het laatste staartje van de feestdagen voorbij was.

Het was geweldig. Het was een tedere herinnering. Het ligt meer dan zestig jaar terug. En het is niet vergelijkbaar met onze tijd.

Nu rijden nerveuze brandweerlieden rond om elk brandend kerstboompje meteen te blussen waarna de daders worden ingerekend en als ze niet uitkijken worden opgeknapt met een strafblad dat een groot aantal banen de rest van je leven voor je sluit.

In Vlaardingen zijn ze nog verder gegaan. Daar heeft burgemeester Annemiek Jetten besloten om de twee grote kerstbomenbranden die daar na nieuwjaar worden georganiseerd dankzij de inzet van veel vrijwilligers, voortaan te verbieden. Zij kan de veiligheid van de bezoekers niet meer garanderen, zegt deze twee jaar geleden aangetreden burgermoeder. Vroeger ging het merendeel van de Vlaardingse kerstbomen naar die branden net als ongelooflijk veel pallets en oud hout. Het waren spectaculaire evenementen. Nu mag dat niet meer. De burgemeester heeft op tal van plaatsen in de stad slimme camera´s laten plaatsen om iedereen te betrappen die het waagt om op het kruispunt een paar kerstbomen in de fik te steken nu ze de grote uitlaatklep zelf verboden heeft. In Vlaardingen heerst veel onvrede over dit besluit, dat overigens heel erg past bij de verschrikkelijke zenuwachtigheid die zich rond feesten en partijen heeft meester gemaakt van dorpskoddebeiers en andersoortige gemeentelijke belangrijkheden. Het is een echt eenentwintigste eeuws fenomeen dat alles dichtgeregeld moet worden en elk risico vermeden als iemand op straat iets wil organiseren. Dat gaat zo ver dat menig vrijwilliger er de brui aan geeft omdat zij de overdreven zorgzaamheid van het gezag als tegenwerking ervaren.

Dat stoppen van die massale branden onder controle van de overheid uit kippendrift en overdreven angst, is vragen om moeilijkheden. Vooral als je de hele stad ook nog eens volhangt met camera´s om juist op dit punt je gezag te laten gelden. Dat gezag behoudt je daardoor niet. Je verliest het. Wat je wel oogst is wantrouwen, angst, achterbaksheid en minachting naar de overheid toe. Ooit klaagde Mark Rutte nog voor dat hij premier was, dat de overheid in Nederland te vaak ingreep waar het mosterd na de maaltijd was en ontbrak waar je haar als burger wel nodig had. Iedereen begreep wat hij toen bedoelde. En wie nu zegt dat hij ook duizend euro aan de burgers heeft beloofd destijds, die geef ik groot gelijk, in aanmerking genomen wat zijn kabinetten zoals aanrichten. Maar daar gaat het nu niet om. Het gaat om wat we in Vlaardingen zien: een gemeentelijke overheid die haar zware hand laat dalen op een plek waar het nu juist niet onnodig is en ontbreekt waar de mensen haar steun nodig hebben.

Daarom, raadsleden, wethouders en burgemeesters die dit horen: neem geen voorbeeld aan Annemiek Jetten of Vlaardingen. ©Han van der Horst

 

Column 5-12-2018: Pietenreferendum

Het begon eigenlijk dit weekend al af te lopen, lieve mensen, het feest van Sint Nicolaas en zijn knecht. Verleden week vrijdag al zag ik op de televisie reclames met een kerstthema. En morgenochtend, morgenochtend zult U in het winkelcentrum zien hoe overal maar dan ook overal elk spoor van de goedheiligman is uitgewist. Door de luidsprekers klinkt jingle bells en Rudolf the Rednosed Reindeer. Er hangen ballen en dennentakken. Er is kunstsneeuw. Op de landelijke radio zijn ze alweer klaar om met de top 2000 te beginnen. Ja Sinterklaas heeft de aftocht geblazen. Zo spectaculair als hij binnenkomt, zo stilletjes vertrekt hij weer.

Behalve uit Rotterdam. Of om het preciezer te zeggen de Rotterdamse raadzaal, want daar gaan ze donderdagavond meen ik hun tweede debat voeren over Zwarte Piet. ‘t Gaat om het volgende: dit jaar is er weer de gebruikelijke heibel geweest rond de intocht en daarop heeft de organisatie besloten om voortaan uitsluitend met roetveegpieten te werken. Zwarte Piet is afgeschaft. Althans door het Rotterdamsch Studentencorps, die de intocht in Rotterdam altijd doet. Er is overleg geweest met een Surinaamse organisatie, geheten Rutu, een platform van zwarte jongeren die ervan overtuigd zijn dat heel veel Rotterdammers bezwaren hebben tegen Zwarte Piet. Daarom roepen ze op hun website mensen op om zoveel mogelijk klachten in te dienen bij Radar, het antidiscriminatiebureau van Rotterdam. Dat heeft namelijk aangegeven eigenlijk nooit klachten over Zwarte Piet te ontvangen.

Eigenlijk gaat de gemeente helemaal niet over de vormgeving van de intocht maar een aantal raadsleden wil zich er toch mee bemoeien. De fractievoorzitter van de islamitische partij Nida wil dat de politiek zich uitspreekt over Zwarte Piet. Hij zegt: “De politiek heeft een hele stellige mening over als het gaat over wat mensen wel of niet mogen aantrekken, wel of niet mogen eten, et cetera. En zeker als het gaat om racistische kenmerken, karikaturen die ter discussie staan, daar heeft de politiek ook gewoon een rol in. Niet wegkijken, maar leiderschap tonen”.

En gaat de gemeenteraad van de tweede havenstad ter wereld, die zich zo graag een metropool noemt, een tweede avond emmeren over Zwarte Piet. De raad is geschrokken van de relletjes en van nog iets: er liepen tijdens de intocht in Rotterdam allemaal Zwarte Pieten van buiten de organisatie rond. Dat waren extreem-rechtse activisten die met kroeshaar op het hoofd en ringen in de oren pepernoten uitdeelden en pro-Zwarte Piet stickers. Ja, Nourdin, dat gebeurt nu als je Zwarte Piet politiseert. Dan maken je grootste tegenstanders – en de tegenstanders van de democratie in Nederland – er een fetisj van.

Er gebeurt nog iets: je democratische nieren worden geproefd. Tanya Hoogwerf, de succubus van de Rotterdamse politiek, de blonde woordvoerster van Leefbaar Rotterdam heeft voorgesteld een stadsreferendum te houden. Wilt U de totale Piet, had ik bijna gezegd. Wilt U Zwarte Piet of niet? Het is misschien niet eens zo’n gek idee. Je haalt Zwarte Piet dan uit de handen van de activisten en je laat de keuze aan de ouders. Want die hebben kiesrecht. Het zal niet meevallen om een redelijke vraag te formuleren. Probeer het zelf maar eens. “Bent U voor of tegen Zwarte Piet”, helpt namelijk niet om het probleem op te lossen. Het meest to the point is misschien: “Vindt U dat de vermomming als Zwarte Piet met zwartgeschminkt gezicht toegestaan moet zijn aan de openbare weg?” Kan zo’n comité zich nog de roetveegvariant aan laten lullen. Dus daar heb je ook niks aan.

Toch, laat het aan de mensen over. En als je de discussie aan wilt gaan, doe dat dan niet waar de kinderen bij zijn. Tijdens de intocht. Je hebt hele reeksen koopavonden om het debat te voeren met de mensen om wie het gaat, de winkelende ouders. Enfin, het zal volgend jaar wel weer hetzelfde liedje zijn tot de kerstman in zijn slee onze sint en onze piet, die symbolen uit een heidens verleden, definitief van de weg rijdt. ©Han van der Horst

 

Column 28-11-2019: Bultrug

Humpback Whale underwater shot.jpgMensen, waar zullen we het nu eens over hebben?

Het is bijna december en december is in Nederland de maand van de culture wars geworden, zei Francisco van Jole een dag of wat geleden tegen mij. Hij heeft gelijk. Wat zal er op 1 december gebeuren als op de Nieuwe Binnenweg Sinterklaas zonder zijn Pieten verschijnt omdat deze kindervriend ook in de roetveegversie te controversieel wordt geacht, terwijl tegelijkertijd de partij Leefbaar Rotterdam pikzwarte pieten de stad instuurt om pepernoten uit te delen en aldus van hun kant het grote kinderfeest ook nog eens heftig te politiseren? En het vuurwerk dan op oud en nieuw. Die afgekeurde standaarden voor de vuurpijlen. Of de Onhollands vegetarische kerstdiners? Terwijl de muzakversies van kerst- en sinterklaasliedjes op de achtergrond en tegelijk onontkoombaar meedreinen, vliegen wij elkaar naar de keel om – ja om wat eigenlijk?

We lijken met zijn allen dat prachtige Nederlandse levensbeginsel “leven en laten leven” te zijn vergeten. En dat andere prachtige uitgangspunt voor iets wat een ander doet maar jou niet bevalt: “Laat ze toch in hun eigen sop gaarkoken”. De mensen moeten het allemaal maar voor zichzelf uitzoeken en voor de rest niks. Aan die sfeer van confrontatie en vijandschap wil ik vanavond in ieder geval geen bijdrage leveren. Een ander keertje wel misschien, maar nu niet. Er is iets gigantisch aangekomen dat ons allemaal ondanks ras, geslacht, geloof of standpunt over Zwarte Piet met vertedering kan vervullen: de bultrug die een kijkje neemt op de Nieuwe Waterweg.

Tot voor een paar jaar was het geen goed teken als een walvis in de Noordzee belandde. Dan was hij ziek of zijn oriëntatievermogen kwijtgeraakt. Het eindigde vaak dramatisch op het strand. Maar nu is dat niet het geval. Bultruggen zijn bezig de Noordzee te verkennen want daar zit tegenwoordig door allerlei vangstbeperkingen van de EU weer een heleboel vis. Ook neemt het aantal bultruggen toe omdat de walvisvaart is gestaakt. Zo’n enorm beest heeft natuurlijk lak aan de vangstbeperkingen of Juncker in Brussel. Die komt zijn buik eens lekker rondeten. En hij kijkt en passant eens rond in riviermondingen.

De bultrugwalvis, zo leert de encyclopedie, maakt deel uit van de vinvissen. Zij kunnen 25 tot 30 ton wegen. En ze worden twaalf tot zestien meter lang. Ook kunnen zij, zoals nu blijkt, zonder loods de Waterweg opvaren. Het zijn fantastische dieren die erg passen bij onze individualistische tijd. Mannetjes en vrouwtjes gaan het liefst hun eigen gang. Maar het komt wel voor dat er ontmoetingen plaats vinden van vrouwtjes waar soms vele dieren aan deelnemen. Ze komen elkaar dan bijvoorbeeld elk jaar op een vaste plek tegen. Ook helpen ze elkaar met jagen als ze elkaar op zee tegenkomen. Seks zullen we niet hier gauw zien. Dat doen bultruggen aan de evenaar. De mannetjes gaan er dan op los en geen vrouwelijke bultrug is voor hun avances veilig, zelfs niet moeders met kind. Aan de andere kant wordt vaak waargenomen dat zulke mannetjes met elkaar moeders met jongen beschermen. Dat is dan toch wel weer aardig.

O ja, de meesten zien de bultruggenabraham maar dan is het ook afgelopen. En dan kunnen ze ook nog eens mooi fluiten. Kortom, die bultruggen zijn fantastische beesten waar je als mens van deze tijd reddeloos van gaat houden, vooral als je ze hun capriolen boven het water ziet maken.

Bultruggen en hun kleine achterneven, de tuimelaars en de bruinvissen, maken je blij met de schepping. Ik wens ze allemaal fijne feestdagen. Want dat hebben ze verdiend. Ze verdienen meer aandacht dan de juiste verschijning van Zwarte Piet of de correcte hoeveelheid vlees in het kerstdiner. ©Han van der Horst

 

Column 21-11-2018: Duurder kaartje OV

https://images1.persgroep.net/rcs/rHgI8dTCACx_i28QZ-o4H4GeFlo/diocontent/65902379/_crop/0/0/1848/1044/_fitwidth/694/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&quality=0.9Weet U, fijne meneer, lieve mevrouw, wat een los kaartje in het openbaar vervoer binnenkort gaat kosten? Vier euro. Dat heeft dat schimmige wethoudersorgaan de Vervoerregio pas goedgekeurd. Vier euro.

Er zijn verschillende redenen voor deze verhoging. Een belangrijke is wat de regering de gewone mensen heeft geflikt door een paar procenten op het lage BTW tarief te leggen. Daardoor worden de eerste levensbehoeften begin volgend jaar duurder. U is bij hoog en laag verteld, dames en heren, dat wij er dit jaar eindelijk op vooruit zouden gaan met zijn allen en dat de beloning kwam voor zoveel broekriem aanhalen sinds de crisis van 2008. We weten nu dat dit de zoveelste infame leugen is waarmee Rutte met zijn bondgenoten van het moment toch de meerderheid van het publiek zoet weet te houden zodat het eigenlijk niet beter verdient, maar daar wil het vandaag niet over hebben. Ik wil evenmin aan de orde stellen het overhevelen van directe naar de indirecte belastingen, wat een vorm van stelen van de armen is om het te geven aan de rijken.

Nee, ik wil het hebben over een wel bijzonder absurde motivatie om het verhogen van de prijs van het enkeltje te rechtvaardigen door het Rotterdamse openbaar vervoerbedrijf RET. Met zo’n kaartje kun je twee uur reizen. Daardoor is het mogelijk om van Rotterdam naar den Haag te komen op dat ene kaartje. Iemand die op saldo reist, een vaste klant zeg maar, betaalt daarentegen vijf euro veertig. Die anomalie moet worden opgeheven, niet door de tarieven voor de vaste klanten te verlagen maar door ze voor de toevallige instappers nog eens stevig te verhogen.  Ooit in een grijs verleden hadden we de strippenkaart. Je betaalde per zone. De afstand was het criterium. Je kon op zo’n kaart zien hoe ver je er nog mee kunt komen. Dat is met de huidige OV-chipkaart een kwestie van raden. Daar kom je alleen maar achter als je bij het uitstappen goed kijkt naar je saldo maar daar heb je geen tijd voor want achter je is het dringen. Geweldig systeem vergeleken met die strippenkaart van vroeger. Het enige voordeel is dat de automaten vaak kapot zijn zodat je een gratis ritje kunt maken.

Maar ook daar gaat het mij niet om dames en heren. Waar het mij om gaat, is dat de oude tijden zo vreselijk terugkeren. Toen de tram in het leven geroepen werd meer dan een eeuw geleden was dat geen vervoermiddel voor Jan met de Pet. Daar waren de kaartjes veel te duur voor. Die kosten wel een dubbeltje, terwijl je pakweg in de haven een gulden of acht per week verdiende waar alles van betaald moest worden. Dat is heel erg vergelijkbaar met die vier euro van het moment. Met zo’n prijs kun je beter niet meer van openbaar vervoer spreken maar van middenklasse vervoer.  Die accijnsverhoging en wat men voor tram en metro vraagt, dat is niet meer van deze tijd. Nee, meneer, mevrouw dat is niet meer van deze tijd. Dat is van de negentiende eeuw. ©Han van der Horst

 

Column 14-11-2018: Alzheimer / Fototentoonstelling Marli Geerlinks met foto’s moeder Hugo Borst

http://cinemagogue.com/wp-content/uploads/2012/06/memento_xlg.jpegHij Het zou mij verbazen, lieve mensen, als er onder U luisteraars waren die nog nooit van Hugo Borst en zijn kruistocht voor betere toestanden in de verzorgingstehuizen hebt gehoord. Iedereen weet hoe ontroerend hij schreef en sprak over zijn moeder, wier geest langzaam maar zeker verduisterd werd door de ziekte van Alzheimer. Deze tragische levensavond is niet alleen beschreven, maar zoals de lezers van het Algemeen Dagblad weten, ook in beeld gebracht en wel door de fotografe Marli Geerlinks. Haar foto´s illustreerden de stukken van Hugo Borst over zijn moeder.

Die foto´s zijn nu te zien in het Stedelijk Museum van Schiedam. Zij doen hun werk alleen, zonder de teksten van Hugo Borst en dat maakt ze des te indrukwekkender. Ik ging naar de opening en ik stond in de lift bij een oude dame, die de familie goed,G kende. Zij zou het toch niet willen, zei ze, dat zulke intieme onderdelen van het bestaan zo aan de openbaarheid werden prijs gegeven. Ik dacht er het mijne van. Ik was het niet met die dame eens. De foto´s tonen wel hoe de geest langzaam maar zeker het lichaam van Hugo Borst’s moeder Joke verlaat en duidelijk ook maar het wordt nooit lelijk of ontluisterend. Die aspecten van Alzheimer heeft Margi Geerlinks ons onthouden.

Of liever gezegd: daar heeft ze ons voor gespaard. Iedereen die wel eens wat met zorg of mantelzorg voor een demente bejaarde te maken heeft gehad, weet precies waar ik op doel.

Daarom is de tentoonstelling vaneen huiveringwekkende schoonheid. Huiveringwekkend omdat wij allemaal met Alzheimer te maken krijgen, hetzij als patiënt, hetzij als mantelzorger hetzij als slachtoffer, hetzij als alles bij elkaar. Door de verbeteringen in de gezondheidszorg wordt de kans steeds groter dat we een hoge leeftijd bereiken. Daardoor neemt ook de kans toe dat Alzheimer zijn warme vingers om ons voorhoofd klemt. Ik zou nu een heel verhaal kunnen houden over euthanasieverklaringen – dat is momenteel heel actueel – maar dat doe ik niet. Een andere keer misschien. Ik heb een tip voor iedereen die wil begrijpen wat het betekent om Alzheimer te hebben. Bekijk de film Memento. Die gaat niet over dementie maar wel over geheugenverlies. Het is een ijzingwekkende thriller. Een man is door een aanslag niet alleen de vrouw van zijn leven maar ook zijn korte geheugen kwijtgeraakt. Hij wil nu wraak nemen op de dader. De film begint aan het slot. We zien hoe de hoofdpersoon een foto uit zijn zak haalt. Daarop staat het portret van een man met als toelichting: geloof niet in zijn leugens. Schiet hem dood. Hij schiet hem dood en daarna volgt de daaraan voorafgaande scene. Langzaam maar zeker wordt duidelijk wat er aan de hand is maar omdat de film van voren naar achteren verloopt, zijn de kijkers als het ware ook hun korte geheugen kwijt. Steeds opnieuw moeten wij begrijpen in wat voor een situatie wij verkeren en welke rol de overige acteurs spelen in het stuk. Wantrouwen is gewettigd en nu wordt voelbaar hoe het leven is als je iedere keer weer opnieuw alles om je heen moet leren plaatsen omdat je zoveel vergeet. Ik begreep nu waarom mijn moeder zo wantrouwig was. Tegelijk werd het mij duidelijk dat haar interpretaties van wat er om haar heen gebeurde, niet zo gek waren voor iemand die zich niets meer kon herinneren. Ik begreep nu ook beter het advies dat een professor aan de Erasmus Universiteit me ooit had gegeven: probeer iemand met Alzheimer nooit bij de les te houden. Dat lukt toch niet en je maakt zulke mensen alleen maar ongelukkiger en verwarder. Accepteer de wereld zoals zij ze zien en maak er het beste van.

Aan die dingen moest ik denken terwijl ik naar de foto´s van Margi Geerlinks keek en de zachte glanzende ogen van Hugo Borst zijn moeder. Ga naar die tentoonstelling en bekijk Memento. Met Guy Pierce en Mary-Ann Moss, script en regie Christopher Nolan. Het is een film uit 2000. ©Han van der Horst

 

Column 7-11-2018: Definitieve oplossing voor files!

Ik woon aan een brede weg, lieve mensen, waar het tot voor een jaar of wat vrij rustig was. Nu heb ik steeds vaker uitzicht op het befaamde langzaam rijdend verkeer. Hele colonnes automobielen passeren in slakkengang mijn voorkamerraam. Dat begint steeds vroeger en het eindigt steeds later.

De oorzaak daarvan zijn de files op de Rotterdamse ruit. De crisis is voorbij en de verkeersstromen groeien. Het Nederlandse wegennet heeft er steeds meer moeite mee het groeiend aantal voertuigen te verwerken. Extra rijstroken of nieuwe snelwegen helpen niet. Dan verplaats je de verstopping alleen maar. De A4 tussen Schipluiden en het Kethelplein heeft dat al afdoende bewezen. En straks – als alle overlast voorbij is en een nieuw stuk prachtig polderland opgeofferd, zal de Blankenburgtunnel een nieuw bewijs leveren. Het verkeer loopt gewoon een stukje verderop vast.

Er is maar één manier om meer ruimte te creëren op onze wegen. En dat is zorgen voor minder auto’s. Dat is minder moeilijk dan het lijkt. In Singapore hadden ze daar veertig jaar geleden een prima oplossing voor. Ik heb die zelf in werking gezien. Tegenwoordig is het daar uiteraard rekening rijden wat de klok staat. Iedereen heeft een kastje in zijn auto en hoe drukker het wordt op bijvoorbeeld Orchard Road, hoe hoger het tarief stijgt. Dat kan per vijf minuten verschillen. Maar zulke hightech hebben wij helemaal niet nodig. Met het oude systeem gaat het ook prima. Je kunt er bovendien een groot aantal mensen mee aan een betaalde baan helpen. Hoe werkt dat?

De gemeentes in onze streek bakenen allemaal op hun eigen grondgebied blauwe zones af. Dat zijn wijken of delen van wijken waar veel autoverkeer naar toe gaat. Dat is een kwestie van strepen op de weg kalken. In die gebieden lopen tal van mannen en vrouwen met een bonnenboekje en een mobiele pin. Wordt U met Uw wagen aangetroffen zonder medepassagier, dan houdt zo’n functionaris U aan en verkoopt een dagvignet om op het dashboard te leggen voor laten we zeggen dertig euro. Dat geeft U dan het recht om de rest van de dag zonder medepassagiers rond te rijden. Er moeten genoeg van die speurneuzen rondlopen. Anders is de kans dat U daadwerkelijk een vignet moet kopen, te klein. Je hebt natuurlijk weigerachtige chauffeurs en types die ronduit aggressief worden. In dat geval fotografeert de functionaris Uw nummerbord. Binnen vierentwintig uur wordt Uw auto dan opgehaald en in een metaalpers tot een vierkant pakketje schroot gemaakt dat U dan uiteraard zonder verdere kosten thuisbezorgd krijgt. Dit is een Singaporees idee en in Singapore houden ze van drastische oplossingen.

Die blauwe zones maken het duur om in je eentje met de wagen op pad te gaan. Bovendien schept het werkgelegenheid. Verkoper van zulke vignetten lijkt me een prima baan voor oudere werklozen, die nu nauwelijks kans maken op de arbeidsmarkt. Je kunt hun salaris ongetwijfeld uit de opbrengst van hun eigen dienstijver financieren. En het is een enorme stimulans voor carpoolen. Je kunt dit alles natuurlijk op ingewikkelde wijze automatiseren zodat het hele project jaren vertraging oploopt en net zo’n fiasco wordt als de Hoekse Lijn, je kunt er ook ouderwets mensenwerk van maken. Ik zeg: niet aarzelen, doen! ©Han van der Horst