Column Han van der Horst – Vuurwerkpolka
Lieve mensen, wat waren de politici deze week weer woedend. Van hulpverleners blijf je af. Ze hadden geen goed woord over voor het geweld bij de jaarwisseling. Opnieuw verpestte een groep kwaadwilligen het voor de rest. Alle respect voor de hulpverleners. U kent dat wel. En waarschijnlijk geeft U hen gelijk. Tegen geweld op de jaarwisseling helpt alleen een harde hand. Er moet stevig gehandhaafd worden en zwaar gestraft. Stel maar voorbeelden. Dan leren ze het wel af.
Peter Breedveld, een journalist uit Rijswijk met een eigen website, stelde al voor de jaarwisseling vast dat de media het bij vuurwerkterreur nooit hebben over de huidskleur, de afkomst en de godsdienst van de daders. Dat komt volgens hem omdat het zelden of nooit mensen zijn met een Turkse of Marokkaanse achtergrond maar juist blanke autochtonen. Dan doet de etnische afkomst er ineens niet meer toe. Als U tijd hebt, moet U de stukken van Breedveld maar eens lezen. Zijn website heet frontaalnaakt.nl. Dat is een misleidende titel want het gaat bij hem altijd om politiek en cultuurkritiek. Dat merkt U wel.
Met voorbijgaan aan de afstamming van de daders gaan wij liever tekeer tegen hun ouders. ¨Waar zijn die ouders?, zeggen we dan en we bedenken er niet bij: ¨In hun eigen jeugd waren ze even erg¨.
Ik heb eens wat oude kranten bekeken. Zeventig jaar geleden – in de nieuwjaarsnacht van 1956 – moest de Amsterdamse brandweer vaak uitrukken. In Den Haag vonden gevechten met de politie plaats. In Enschede werd een auto vernield. In Uden werd op nieuwjaarsdag een agent door dronkenlappen zwaar mishandeld.
Vijftig jaar geleden – bij de overgang van 1975 naar 1976 – stenigde het publiek de brandweer die aan het blussen was in de Rotterdamse Tidemanstraat. De commandant was verontwaardigd en deed aangifte. In Groningen trad de politie hard op tegen jeugdige brandstichters op verschillende plekken in de stad. In Eindhoven kregen agenten slaag toen zij probeerden zich met een burenruzie te bemoeien.
Wat wij met oud en nieuw te zien kregen, staat dus in een oude traditie. Dat valt met geen mogelijkheid te ontkennen. Er zit meer achter dan uit de hand gelopen baldadigheid. Wat op de oudejaarsnacht gebeurt, is mede een rituele ontlading. Datzelfde geldt voor de massale woede die vervolgens uitbarst en na een week of wat weer dooft. Ik zal zelf ook eens een duit in het zakje doen. Als we een rustige jaarwisseling willen, dan kan dat zonder problemen. We kondigen een landelijk uitgaansverbod af tussen zeven uur ´s-avonds en zeven uur ´s-ochtends. Wie door de politie van straat wordt geplukt, krijgt dertig jaar dwangarbeid. Of zij treden voor minimaal twee jaar toe tot het vreemdelingenlegioen van Oekraïne waar zij als hulpsoldaten achter het front puin ruimen terwijl boven hen Russische drones zorgen voor het door hen blijkbaar zo gewaardeerde vuurwerk. Dat zal ze leren, die jeugd van tegenwoordig.
Zo, dat lucht op. Je bereikt er niets mee. Verstandiger is het te proberen echte lessen te trekken uit onze gewelddadige jaarwisseling. En echte vragen te stellen: hoe kan het dat het noodnummer 112 niet tegen de vloed van telefoontjes bestand bleek? Hoe moet het als ons land door een werkelijke ramp getroffen wordt? Waarom kondigen wij een vuurwerkverbod af als we weten dat het met geen mogelijkheid te handhaven valt? Wat bereik je er meer mee dan straatgevechten daar waar de politie wel verschijnt en een eind probeert te maken aan een kerstbomenbrandje waar verder niemand veel last van heeft? Wat kunnen wij leren van massale vreugdevuren, die buurten in samenwerking met de gemeente en de politie organiseren? Uiteindelijk hebben we te maken met een praktisch probleem waar we met ons verstand en niet ons gevoel antwoorden op moeten verzinnen. En misschien betekent dat wel veel meer dan maatregelen voor de jaarwisseling zelf. Misschien zit wat daar aan agressie naar boven komt wel zo diep dat we moeten kijken naar de hele samenleving. Die wordt immers gekenmerkt door het volgende: steeds minder zijn burgers bereid met elkaar rekening te houden. Steeds vaker verbergen zij zich achter hoge schuttingen voor de buitenwereld en de anderen, zoals Frans Bromet dezer dagen in prachtige TV-documentaires toont. Aan de andere kant heerst er volgens ons chaos en geweld. Als je dat met zijn allen gelooft,, wordt het ook werkelijkheid. Wist U trouwens dat Joseph Strauss een Feuerfestpolka heeft geschreven? De melodie kent U vast wel. https://www.youtube.com/watch?v=4BAjPRP7gHw&list=RD4BAjPRP7gHw&start_radio=1