Column Han van der Horst – Halloween
Lieve mensen, afgelopen donderdagavond. was de Hoogstraat in het centrum van mijn vaderstad Schiedam afgezet. Er waren veel ouders met vermomde kinderen op de been en overal schitterden lichtjes. Wat is hier aan de hand, dacht ik. Toen realiseerde ik me dat hier iets plaats vond dat bij miljoenen Nederlandse gezinnen in de agenda staat. Het was halloween. Dat had ik kunnen weten omdat er in de tram verschillende kindertjes zaten met puntige heksenhoeden. Het was de bedoeling dat wij als volwassenen geschrokken zouden reageren. Er liepen verschillende rottende lijken rond. De heksen en tovenaars waren nog de minst schrikwekkende entiteiten in de oude door namaakgaslantaarns verlichte Hoogstraat. De kinderen genoten van hun horrorshow.
Toch bestaan er bezwaren tegen dit feest. Sommige vinden het een insluipsel uit een vreemde cultuur. Ze maken er bezwaar tegen net zoals zij de wenkbruwen ophalen bij het zien van Canadese ganzen of hun achterneven de Nijlganzen in de singel bij hen in de buurt. Dat zijn immers invasieve exoten. Die horen hier niet thuis net zo min als de rivierkreeften. In dit denken is ook Halloween een invasieve exoot net als Valentijn.
Weer anderen koesteren religieuze bezwaren. Halloween doet bepaalde strenge christenen teveel denken aan satansverering. Dat vinden zij gevaarlijk. In Poortugaal, een prachtig dorp onder de rook vn Rotterdam, vond een incident plaats. Ongetwijfeld werd dat veroorzaakt door een combinatie van dit soort factoren. Buren vonden de Halloweenversieringen in hun straat té eng. Ze stuurden er boa´s op af en die verordonneerden dat ze moesten worden weggehaald. Dat kónden ze ook omdat de griezelige huisvlijt niet aan de huizen hing maar bevestigd was aan bomen van de gemeente. In feite werd hier een klein cultuuroorlogje uitgevochten.
Het is een achterhoedegevecht want na de introductie veertig jaar terug is Halloween helemaal ingeburgerd. Het is voor kinderen net zo´n ijkpunt in het jaar als carnaval of sinterklaas. Geen wonder: op de kermis waren wij in onze kindertijd ook niet weg te slaan bij het spookhuis.
Wat mij wél opvalt, is dat zulke tradities bijna altijd uit de Verenigde Staten komen. En nooit ergens anders vandaan. Feersten uit andere delen van de wereld schieten nooit wortel op de manier van Halloween of Valentijn.
Dat is een verlies. Neem bijvoorbeeld Holi, een feest dat hindoes overal ter wereld in de lente vieren. De datum wisselt jaarlijks net als die van pasen. Waar gaat het over? Grondslag is een uitgebreid verhaal over een prins die tegen zijn tirannieke vader in opstand komt en met hulp van de God Vishnu overwint. Alles loopt goed af als deze prins ongedeerd uit het vuur van de brandstapel stapt terwijl zijn boze tante Halika wel in vlammen opgaat. Wie het verhaal kent vindt deze uitleg heel kort door de bocht en ontdaan van spectaculaire onderdelen maar dit is de kern van de zaak en ik heb maar vijf minuten. Het verhaalacachter holi symboliseert de eeuwige strijd tussen goed en kwaad. Het goede overwint en dat wordt uitbundig gevierd. Eerst gaat het kawde op grote brandstapels in rook op maar het voornaamste element is dat de feestgangers elkaar met gekleurd poeder, geurwatertjes en kleurstoffen belagen. Dit leidt tot grote uitgelatenheid en verstandige vierders trekken nooit hun goede pak aan. Al die kleurtjes staan voor de lente met zijn ontluikende bloemen en planten maar daar denk je niet aan als je iedereen in je omgeving aan het bespuiten bent. Holi is een geweldig leuk feest dat net als Halloween verdient uit te breken uit zijn oorspronkelijke context. Maar het gebeurt niet. Toch hebben ze er in Suriname al lang een nationale feestdag van gemaakt. Daar aan de overkant van de oceaan is het trouwens de gewoonte dat bevolkingsgroepen van uiteenlopende afkomst elkaars feesten enthousiast meevieren. Daar zouden we in onze streek wat van kunnen leren. Omhels me lief, als je de kleuren op me gooit. https://www.youtube.com/watch?v=bue7fClXlkI&list=RDbue7fClXlkI&start_radio=1