Column Han van der Horst – De kerkklok van Sommelsdijk
Lieve mensen, we moeten het vandaag hebben over de kerkklok van Sommelsdijk. U hebt het vast wel gehoord. Een nieuwkomer in het dorp vroeg het gemeentebestuur nachtelijk luiden vanuit de toren te verbieden want daar had hij last van. Niet alleen Sommelsdijk maar heel Goeree Overflakkee was in rep en roer. De woede was algemeen. De sociale media kookten over. De dorpsraad trof de klager geheel ontredderd thuis aan. In tranen trok hij zijn verzoek aan de gemeenteraad in.
Daarna zakte alle ophef weg. Maar daarmee is niet alles gezegd want de tragikomedie van Sommelsdijk staat voor een belangrijke ontwikkeling die van grote betekenis is voor het leven in kleine gemeenschappen. Die raken steeds meer gemengd.
Vroeger was Goeree Overflakkee een geïsoleerd eiland. De dorpen werden bewoond door hechte families die zich daar van generatie op generatie handhaafden. Buitenstaanders waren er eigenlijk alleen maar onder de notabelen: burgemeesters, notarissen, dokters dominees. Ze kwamen naar het eiland om een sleutelrol te spelen die de autochtonen zelf niet aan konden. Ze integreerden zich gemakkelijk en anders waren ze met een jaar of wat weer verdwenen.
De samenstelling van de bevolking in de dorpen is drastisch veranderd door de komst van duizenden nieuwkomers, die zich wilden vestigen op het rustige platteland met veel groen en speelgelegenheid voor de kinderen.
Daardoor veranderde ook de mentaliteit. De nieuwkomers brachten hun eigen kijk op de wereld met zich mee en hun stadse individualisme. Vaak voelen zij zich weinig betrokken bij hun omgeving. Ze willen het hebben zoals zij het wensen en wie hen in de weg zit, heeft maar in te schikken. Kijk naar die nieuwkomer in Sommelsdijk. De kerk had een tijd gezwegen omdat een grote restauratie aan de gang was. Nu las hij in de officiële informatie dat de klok weer ging luiden. Dat zinde hem niet en hij diende een klacht in. Die nieuwkomer had nooit de moeite genomen na te gaan waar dat luiden voor stond. Het vond al plaats sinds de zestiende eeuw. Het maakte deel uit van de plaatselijke identiteit. Het was alsof werd geprobeerd de ziel uit Sommelsdijk te rukken. Vandaar de verontwaardiging op het hele eiland.
Sommelsdijk neemt op Flakkee ook nog een bijzondere positie in. Tot 1805 maakte het dorp deel uit van de provincie Zeeland ondanks het feit dat het zo ongeveer vast gegroeid was aan het naburige Middelharnis dat tot Holland behoorde. Er staat nog steeds een grenspaal. In Sommelsdijk zijn ze zich van dit alles terdege bewust. Dat geeft nóg meer betekenis aan het beieren van de klok.
Wie zich als buitenstaander te weinig in dit soort zaken verdiept, maakt fouten en krijgt de bevolking tegen zich. Dat kan tot heel vervelende conflicten leiden. We kennen allemaal de verhalen over stedelingen die rust zochten op het platteland en vervolgens boeren voor de rechter sleepten wegens stankoverlast. Nederlanders beweren altijd dat zij zo tolerant zijn maar in de praktijk komt het lokale bevolking. Integendeel ze gaan op zok nar frikandellen en kroketten. Er zit ooneer op onverschilligheid. Dat zie je ook aan de pensionado’s in Spanje die zich niets gelegen laten liggen aan de taal, de zeden en de gewoonten van de autochtonen. Daar kun je een zeker misplaatst meerderwaardigheidsgevoel in herkennen: zo van, wij zijn normaal en zij zijn anders. Laten ze zich aanpassen. Wij hoeven dat niet.
Het is een mentaliteit die veel schade doet. Over de klok van Sommelsdijk kon ik geen lied vinden. Wat zullen we nu doen, de klok van Arnemuiden? Nee, Edith Piaf https://www.youtube.com/watch?v=rVuKLxx-ETY&list=RDrVuKLxx-ETY&start_radio=1