Column Han van der Horst – Toerist in eigen stad
Lieve mensen, de septembermaand is al een klein beetje op streek. Het normale leven is teruggekeerd met Eva, Jeroen Pauw, Renze en de stoet vaste gasten elke avond op de tv. Het is altijd weer verrrassend hoe snel je daar aan went. Zelfs de herinnering aan de hittegolven vervaagt snel. Dat laatste is een gevaar voor onze samenleving want nu gaan we gewoon door met het rivierwater zo efficiënt mogelijk de zee in te spoelen in plaats van het ergens op te slaan voor droge tijden. Je kunt nog wel op het terras zitten maar meestal met een jasje aan, zeker ´s-avonds want ineens merk je dat het weer vroeger donker begint te worden.
En in ons hart heten we dat allemaal best welkom. Wees eerlijk.
En toch…..toch komt er nog één vakantiedag aan. Tenminste als je die niet over het hoofd ziet. Dat is nogal gemakkelijk.
Ik bedoel open monumentendag.
Dat is komende zaterdag en in sommige gemeentes knopen ze er de zondag ook nog aan vast.
Open Monumentendag is een vakantiedag die je doorbrengt in je eigen gemeente. Je maakt een excursie naar je eigen stad of dorp. Van inwoner word je toerist.
Dat werkt als volgt: elke gemeente kent een comité Open Monumentendag. Dat bestaat helemaal of grotendeels uit vrijwilligers maar ze krijgen actieve ondersteuning vanuit het gemeentehuis. Zij streven er naar dat zoveel mogelijk panden van historische waarde op open momnumentendag – komende zaterdag dus – tussen twaalf en vijf voor het publiek toegankelijk zijn. Dat kunnen kerken zijn, kantoorgebouwen, herenhuizen, boerderijen, schuren, molens. Noem maar op. Nederland kent trouwens net zo goed zijn monumentale bomen. U weet vast wel zo´n boom bij U in de buurt aan te wijzen.
De Comités Open Monumentendag hebben op grote schaal vrijwilligers geworven om de bezoekers te gidsen en te ontvangen. U bent nu welkom achter deuren bij U in het dorp of de stad die anders gesloten blijven. U wordt uitgenodigd naar boven te kijken zodat u de hele prachtige gevels ziet boven de etalages van de winkelstraat. Dat doet U anders nooit. Wel als U in Spanje of Italië met vakantie bent, maar thuis niet.
Nu dus wel. Dát maakt U toerist in eigen woonplaats.
Over het algemeen is de afeer tijdens open monumentendag ontspannen en vriendelijk. De meeste monumenten krijgen een behoorlijke aanloop maar echt storm loopt het nooit. Je raakt niet in mensenmassa´s verzeild. Je raakt wel in gesprek met mensen die net zo verbaasd zijn over de verborgen schoonheid van hun eigen dorp als jij.
Veel comité zorgen bovendien voor een cultureel programma. Je stuit op straattoneel of muziekgroepjes.
Elk jaar heeft de open monumentendag een thema. Ditmaal is dat veerkrachtig erfgoed. Bij de toelichting op de website staat een slim verhaal over monumenten die vroeger bescherming boden – denk aan kastelen – maar ook symbool staan voor herstel, vernieuwing en het vermogen mee te bewegen met veranderende tijden. Dat klinkt niet alleen mooi. Het is ook waar. Een monument blijft alleen overeind staan als het een functie heeft die past bij onze eigen tijd. Anders gaat het toch verkommeren. Dat geldt eigenlijk net zo hard voor onze hele maatschappij en met deze wijsheid nodig ik u uit om zaterdag toerist te zijn in uw eigen woonplaats. En nu een passend lied tot slot