Column Joost Kievit – Natuurlijk tuinieren
Natuurlijk tuinieren. Daar word ik vrolijk van. Een paar weken geleden mocht ik als voorzitter van HW zoemt het woord voeren bij de start van een cursus ‘Natuurlijk tuinieren’. Ruim 30 enthousiaste mensen in de zaal en 20 op een wachtlijst. Volop aandacht dus. Tijdens de cursus gaan mensen hun tuin omvormen. Meer natuurlijk, om te helpen bij herstel van biodiversiteit. Vooraf hebben ze een tekening van hun tuin gemaakt. Een docent geeft tips en de cursisten gaan met elkaar in gesprek over de tuintekeningen. Binnen de kortste keren was het een geanimeerd geheel. De motivatie spatte ervan af. Opvallend veel dames, maar ook man en vrouw die zich samen op de tuin storten. Een natuurvriendelijke tuin, als gezamenlijk project. Prachtig om te zien en bijzonder motiverend.
Wat maakt zo’n tuintje nou uit? Een druppel op een gloeiende plaat, toch? Alle beetjes helpen en vergis je niet. Er zijn in ons land 4,5 miljoen tuinen met een oppervlakte van 10 keer het nationaal park de Hoge Veluwe. Als een flink deel natuurlijk wordt ingericht en beheerd scheelt dat een slok op een borrel. Voor grof wild is er uiteraard in de meeste tuin geen plek. Maar we kunnen wel wilde planten, vlinders, bijen, zweefvliegen, kikkers, padden, salamanders, libellen en allerlei vogelsoorten een handje helpen. En als die tuinen niet te ver uit elkaar liggen kunnen dieren van de ene naar de andere tuin trekken en versterken de tuinen elkaar. Een enorme potentie.
Volop kansen dus. Volop aandacht ook voor natuurlijke tuinen. Op de cursus van HW zoemt, maar ook op internet en sociale media en ook tuincentra ontdekken de mogelijkheden. Inheemse planten zijn in. Ik merk dat zelf ook. Vroeger vertelde ik als natuurgids op excursies over een plant die we onderweg tegenkwamen. Over welke insecten ervan afhankelijk zijn, of de plant eetbaar is of over het vroegere gebruik in de geneeskunde. Bijvoorbeeld over smeerwortel dat de bloemen wit en paars kunnen zijn en alle tinten daar tussenin. Dat ze vooral bezocht worden door hommels met een lange tong. En dat er stoffen in de plant zitten met een samentrekkende werking. Vroeger gebruikt bij de behandeling van wonden. Het verhaal gaat ook dat bruidjes met behulp van de plant weer maagd konden worden. Vroeger vond men het belangrijk dat dames als maagd het huwelijk in gingen. Was dat niet zo dan hielp een warm bad met een extract van Smeerwortel voor de huwelijksnacht. Het resultaat: Zo goed als nieuw. Of het verhaal klopt weet ik niet, maar nu schrijf ik korte verhaaltjes over planten op sociale media. Duizenden mensen zijn daarin geïnteresseerd. Er komen zelfs reacties uit het buitenland.
De interesse voor inheemse planten en natuurlijk tuinieren groeit en dat vind ik hoopgevend. In een versteende tuin is niets te doen en ook niets te beleven. Een groene tuin met inheemse soorten bulkt van het leven. Met regelmaat lees ik over 1000 soorten tuinen. Mensen houden bij welke soorten in hun tuin opduiken. Tegenwoordig hoef je geen expert te zijn om soorten insecten en andere dieren te herkennen. Met een handige app op een telefoon kom je een heel eind. Ik gebruik zelf obsidentify maar er zijn ook andere. Het is ook leuk om met kinderen te doen. Op jacht naar nieuwe soorten in je eigen tuin. Pas las ik over de tuin van een insectenkenner. Hij had de 3000ste soort genoteerd. Geweldig toch dat je dat in een tuin kan bereiken.
Ik hoor sommige mensen denken. Natuur is mooi. Op tv en in een natuurgebied. Niet in mijn achtertuin. Allemaal onkruid en ik hoef die rotzooi niet. Veel mensen houden van glad en strak. Opgeruimd staat netjes. Vergis je niet, natuurlijk tuinieren is er in bijna net zoveel vormen als er mensen zijn die zich ermee bezig houden. De creativiteit van mensen is bijna oneindig. Ook in tuinieren met natuur. Met water in de tuin wordt vaak een dimensie toegevoegd. Met kikkers, padden, salamanders en jagende libellen in de tuin. Werken met dood hout geeft soms ware kunstwerken en dood hout leeft. Daar komen weer allerlei diertjes en paddenstoelen op af. Er zijn heel veel inheemse planten met een hoge sierwaarde en er zijn geweldige combinaties te maken met cultuurplanten. Het is tegenwoordig ook allemaal te koop in de goede tuincentra en via internet.
Koop wel planten die zonder gif geteeld zijn. Je gaat al dat leven dat je naar je tuin trekt natuurlijk niet vergiftigen. Het is nog leuker om contact te zoeken met andere liefhebbers en planten uit te wisselen. Natuurlijk tuinieren, van harte aanbevolen.