Column Han van der Horst – Lof der Ratten
Lieve mensen, op Goeree Overflakkee is groot alarm geslagen vanwege de opmars van de rat. Dat hadden ze net zo goed bij U in de gemeente kunnen doen want dit knaagdier is tegenwoordig alomtegenwoordig waar je ook woont. Het is niks bijzonders meer als je in je eigen tuin of op de stoep voor je deur een rat ziet wegschieten. Je gruwt dan want van alle schepselen Gods is de rat bij de mensen n’de mug het meest gehaat.
De plaatselijke overheid voert overal oorlog tegen de ratten maar die slimme beesten weten zich steeds weer aan onze uitroeicampagnes te onttrekken. Ze worden immuum voor gifstoffen. Ze laten die liggen. Ze trekken de conclusie ¨gevaar¨ als ze een dode soortgenoot zien liggen. Ze zijn ons te slim af.
De vraag is: waarom zijn wij mensen van die rattenbestrijders? Ergens in ons hoofd spookt de gedachte dat ze besmettelijke ziektes verspreiden, in het bijzonder de pest. Ook eten ze mee van onze voorraden maar dat staat bij de gemiddelde burger niet voorop. Die vindt ze vooral vies en smerig.
Dat is eigenlijk een vreemde gedachte. Natuurlijk, net als wij doen ze an poepen en piesen, maar ze laten dat niet zomaar vallen en lopen. Ze hebben daar vaste plekken voor. Noem het maar latrines. Dat is punt één. Nu punt twee: het zijn alleseters. Wat wij weggooien en op straat ligt te verrotten, gaat bij hen door het mondje. Wat dat betref zijn ratten eerder opruimers dan vuilmakers. Het zijn ook geen daklozen: ze bouwen holen of ze vestigen zich tussen muren waar ze hun jongen grootbrengen.
Misschien haten wij mensen ratten wel zo verschrikkelijk omdat ze op óns lijken.
Een eenzame rat wordt gek en sterft van verdriet. Het zijn sociale dieren die niet zonder elkaar kunnen. Eigenlijk leven ze in grote families bij elkaar. Laat ik het eerlijk toegeven: de structuur van die families is vanuit menselijk oogpunt niet meer van deze tijd, althans op grote delen van de wereld waaronder het onze. Sterke mannetjes houden er een hele harem op na. Ze dulden in de familie geslachtsgenoten maar die moeten zich heel kalm houden en vooral niet opvallen als ze ook eens een meisje willen versieren want dan treedt de patriarch streng op. Ze moeten ook allerlei karweitjes verrichten zoals het bijhouden van de gezamenlijke voedselvoorraad.
Ratten doen in principe lelijk tegen leden van andere families. Ze zijn heel erg van eigen volk eerst. Ook onderdrukken de mannetjes de vrouwtjes zoals dat tegenwoordig onder veel pubers weer de gewoonte lijkt te zijn.
Aan de andere kant rouwen ze als een naaste overlijdt. Ze eten minder. Ze lopen rusteloos rond. Ze worden zelfs vatbaarder voor ziekte. Eigenaars van tamme ratten wordt altijd aanbevolen een overleden dier een tijdje te laten liggen zodat de anderen er aan kunnen ruiken. Datis beter voor de verwerking.
Lief hè?
Het volgende is minder lief. Bij voedselgebrek kunnen ratten overgaan tot kannibalisme. Als de een bruine rat opsluit bij de nauw verwante zwarte rat, dan maakt de bruine de zwarte onmiddellijk af. Daarna eet hij het slachtoffer op.
Ze zeggen wel eens: lekkere dieren.
De bruine rat is het meest alomtegenwoordig in Nederland. Toch is deze soort hier pas in de achttiende eeuw gerarriveerd. De zwarte ratten waren het haasje of het bokje. Hoe je het ook wilt formuleren maar tegenwoordig schijnen ze weer aan een opmars bezig te zijn.
Hoe dan ook: niets menselijks is die ratten vreemd, wellicht behalve massamoord. En daarom hebben wij zo´n hekel aan ze. Ratten houden ons een spiegel voor. En nu the rat pack: Dean Martin, Sammy Davis jr. en Frank Sinatra: start of the blues https://www.youtube.com/watch?v=D4Icx1QwDBg&list=RDD4Icx1QwDBg&start_radio=1